STICHTING KAPEL VAN SINT MAARTEN

een idyllische plek, midden op Walcheren



  Home Info Geschiedenis Gebouw Functies Locatie Contact  

Een kaart van voor 1550. De zee is overal prominent aanwezig, rondom alle eilanden, groot en klein


Hier werd in of na 1189 een kapel gebouwd voor omwonenden die kerkgang naar Middelburg te onveilig vonden. Waarschijnlijk in de 15e eeuw verrees een nieuw kerkgebouw, gewijd aan Sint Maarten. Na het beleg van Middelburg (1572-1574) bleef van de kerk alleen het koorgedeelte als ruïne over. Het dorp Hoogelande verdween. In 1965 werd dit gedeelte gerestaureerd als Kapel en wordt nu gebruikt voor kerkdiensten en culturele evenementen.

 

SINT MAARTEN Sint Martinus, de eerste heilige van de Christelijke kerk, werd reeds in de vijfde eeuw vereerd. Hij leefde van ongeveer 316 tot 400 n. chr. En was de zoon van een officier uit het Romeinse leger. Als 16-jarige soldaat zou hij bij de poorten van Armiens (Frankrijk) een half naakte bedelaar hebben ontmoet. Martinus was in die tijd een leerling in het christelijke geloof. Hij nam zijn zwaard en sneed zijn krijgsmantel in twee stukken. Het ene stuk behield hij zelf, het andere stuk gaf hij aan de bedelaar. Sint Martinus of Sint Maarten wordt vaak afgebeeld terwijl hij met zijn zwaard de mantel in stukken snijdt in bijzijn van de bedelaar. Waarschijnlijk werd de kapel van Hoogelande pas in de veertiende eeuw aan Sint Maarten gewijd. Deze was ook de patroonheilige van de moederkerk, de Westmonsterkerkte Middelburg. De Kapel van Hoogelande maakte deel uit van de Westmonsterparochie. De kerkelijke inkomsten van de Kapel en het tiende deel van de opbrengsten van het land behoorden toe aan de Westmonsterparochie.

 

Panorama van Walcheren 1550 gemaakt in opdracht van de Spaanse koning, door Alva, om aan te tonen hoe groot zijn bezette Walcherse gebied zich uitstrekte.

 

De Rune van Hoogelande, gewassen tekening in O-Indische inkt, door Aert Schouman, 1754, Rijksarchief in Zeeland, Z Genootschap, Zelandia Illustrata H 129

 

Een (kartografische) indruk van de wateroverlast rond Hoogelande anno 1877. De horizontale arcering duidt op lage gebieden die periodiek onder water stonden. Fragment Atlas Prov Zeeland, C.J.Picken T.A.Lambrechtsen R.archief Z, Z.Genootsch, Zelandia Illustrata I, 157-5 POELEN en KREEKRUGGEN Walcheren betaat uit poelen en kreekruggen. De 'poelen' zijn te vergelijken met 'kommen', van elkaar gescheiden door hoge randen: de 'kreekruggen'. De poelen werden vooral gebruikt als grasland. De kreekruggen droegen het akkerland en vormden de ondergrond van de meeste oude boerderijen. Op de kreekruggen lagen de dorpen en wegen. Hoogelande vormt op deze regel een opmerkelijke uitzondering. Het is het enige (oudere) dorp of wat daar dan van over is dat niet op zo'n rug is gebouwd.

 

Wateroverlast in de omgeving van Hoogelande: een vertrouwd beeld uit de tijd voorafgaand aan de bouw van het gemaal Boreel bij Middelburg, in 1929. Toen kwam er definitief een einde aan de jaarlijkse bedreiging die het binnenwater vormde.

 

Als Ambachtsheerlijkheid in 1912 aangekocht door de heer P.W.M.Hoegen, inwoner van Serooskerke, zijnde een Rune, om in dit gebied te kunnen jagen, vissen in de watergangen en te laten begraven voor het symbolische bedrag van f1,-. Vanaf 1960 in bezit van zijn tweede zoon, R. Hoegen, vanaf 1986 in bezit van de vier kinderen, waarna dezen het vervolgens geschonken hebben aan de Stichting Kapel van Sint Maarten te Hoogelande.

 

Kaart I. Uitsnede uit de topografische kaart van 1940. De oude contouren van het dorp zijn nog zichtbaar. Rondom de gehuchten Krommenhoeke, Buttinge en Poppendamme. R archief Z, Z. Genootschap, Z Illustrata I 165-22.

 

Hoogelande op de bodemkaart (vooroorlogse situatie) Niet op eem kreekrug, zoals alle dorpen en wegen zijn aangelegd, maar middenin een uitgegraven poelgebied. Fragment Bodemkaart van Walcheren, 1952.

 

De ruine in 1956 met Nel Groeneberg, enige dochter van het boeren echtpaar dat op het erf rondom de rune, in de ernaast gelegen pachtboerderij, woonde.

 

Laatste mooie foto van de ruine door de Middelburgse fotograaf Wim Riemens, vlak voor de restauratie, 1964

 

Luchtfoto met tweede aanplant, buiten de singel, 1969

 

Luchtfoto uit 1971

 

Luchtfoto uit 1980

 

Luchtfoto uit 1997